Omgaan met de stress van het coronavirus

Omgaan met de stress die de komst van het coronavirus brengt. Hoe doe je dat vragen velen zich af? Helaas is daar geen pil of een pasklaar antwoord voor. 

Ook voor mij is deze situatie nieuw en word ik geconfronteerd met allerlei emoties. Ik leef zoals velen tussen hoop en vrees. Ik neig meer naar de kant van hoop, maar als ik continu die vele negatieve berichten zie dan wordt mijn vrees aangewakkerd en ervaar ik meer stress gevoelens. Een van mijn manieren om met deze stress gevoelens om te gaan is bijvoorbeeld de pers berichten maximaal twee maal per dag te bekijken, zodat ik niet continu de negatieve berichten te horen krijg. 

Iedereen heeft verschillende manieren om met stress om te gaan. In het Engels noemen we dat ook wel coping; “ omgaan met problemen, stress en gebeurtenissen”. Er zijn twee manieren van coping; probleem gerichte coping en emotiegerichte coping.  Het hamsteren, schoonmaken en ons houden aan de maatregelen is probleemgerichte coping. Door te hamsteren en schoon te maken ervaren we een zeker gevoel van controle. Maar controle krijgen over onze gevoelens en emoties dat is lastig en kunnen we niet wegpoetsen met een doekje, daar moet je mee leren dealen. 

De gevoelens die je ervaart in deze tijd van het coronavirus zijn normale gevoelens in een abnormale situatie.  We ervaren massaal gevoelens van angst en onzekerheid en weten (nog) niet hoe hiermee om te gaan. We willen uiteindelijk allemaal een nieuwe balans vinden.

Het is vergelijkbaar met gevoelens bij een rouwproces. Misschien ervaar je angst, boosheid, verdriet of ben je blij dat je de vogels buiten hoort en met een dierbare samen bent. Deze verschillende gevoelens kunnen per dag en soms wel per uur wisselen en dat is normaal.  Deze hevige gevoelens kunnen we proberen geen aandacht te geven door afleiding te zoeken.  Dat werkt wel even,  maar we hebben ook ruimte nodig om onze emoties te uiten. Als we dit niet doen krijgen we allerlei lichamelijke en psychische klachten.  Je gevoelens uiten is emotiegerichte coping. 

Wat doe je bij emotiegerichte coping? 

“ Maak van je hart geen moordkuil “ Stel je voor dat je een geschud blikje cola bent; die bubbeltjes willen eruit en als ze eruit zijn is de druk ervan af. Praten over emoties en angsten ontlaat.  Je  ervaart minder spanning en voelt je rustiger. Als je iemand niet wilt belasten kun je een brief schrijven of dagboek bijhouden. Je kunt hierin alles opschrijven wat je maar denkt en voelt, niemand die het leest dus je kunt lekker los. Ook is het belangrijk om je gedachten die je ervaart goed te bestuderen. Kloppen je gedachten wel? Probeer negatieve gedachten om te zetten in helpende gedachten; bedenk maar wat je tegen een vriend of vriendin zou zeggen. 

Wat werkt voor jou ?

Tijdens mijn gesprekken met cliënten in moeilijke situaties heb ik vele helpende manieren gehoord om met stress om te gaan. Probleemgerichte en emotiegerichte coping worden door elkaar gebruikt. Als u controle heeft over de situatie en er iets aan kunt doen dan werkt probleemgerichte coping. Het volgen van de maatregelen is een manier waarover u zelf controle heeft. Wanneer u geen controle heeft werkt emotiegerichte coping beter. Probeer te praten over je gevoelens. Herken negatieve gedachten bij jezelf en de ander en probeer deze om te zetten in helpende gedachten. Experimenteer met mindfulness of yoga. Veel mensen ervaren sporten als een prettige manier om gevoelens te ontladen. Het voordeel daarvan is dat je tevens stoffen in je lichaam aanmaakt waardoor je je beter voelt. Er zijn heel veel websites die je hierbij kunnen helpen. Op internet, Facebook of Instagram is veel informatie en online lessen te vinden.

Hopelijk heeft dit je wat meer inzicht gegeven in deze moeilijke tijd. Als je zelf een goede coping stijl hebt, geef het aan en deel het met anderen. Natuurlijk werkt de ene copingstijl voor de een beter dan de ander, maar door onze aanpak te delen kunnen we elkaar helpen. 

‘Werk is een link naar een niet medisch leven en werk zet iemand letterlijk weer in beweging.’

In 2017 zijn er in Nederland circa 110.000 nieuwe gevallen van kanker gediagnosticeerd, dat betekent dat 300 mensen per dag de diagnose kanker krijgen. Dat blijkt uit cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland. Dat is een databank die bijhoudt hoeveel mensen welke soort kanker krijgen. Veel van deze mensen die kanker krijgen zijn werkzaam. De werknemer wordt plotseling patiënt en dit kan voor de werknemer, collega’s en werkgever grote gevolgen hebben. Steeds meer mensen willen blijven werken, na maar ook tijdens de behandeling. Zorgen dat iedereen mee kan blijven doen op het werk vraagt om een gezamenlijke aanpak. Een goed verzuimbeleid bij werknemers met kanker draagt bij aan het verkorten van langdurig verzuim. Ook draagt een goed verzuimbeleid bij aan het stimuleren van werknemers met kanker om betrokken te zijn en blijven bij de organisatie.

De ziekte kanker betekent niet altijd dat een werknemer arbeidsongeschikt wordt. Ook tijdens behandelingen willen en kunnen mensen steeds vaker werken. Het blijven werken of terugkeren naar werk hangt samen met de soort kanker, het stadium van de ziekte en het type behandeling (een operatie, chemo-, immuno- en hormoontherapie, bestraling etc.). Deze intensieve behandelingen kunnen op korte en/of lange termijn voor bijwerkingen zorgen. Naast lichamelijke klachten kunnen er ook psychische klachten worden ervaren. Zo is vermoeidheid een vaak ervaren klacht, die zowel een fysieke als psychische component kan hebben.

De lange termijn gevolgen (van de behandeling) heeft invloed op werkhervatting. De werknemer kan door de ingrijpende ziekte twijfelen aan eigen kunnen en vindt het mogelijk lastig om de opbouw van zijn of haar werk vorm te geven. Ze kunnen niet altijd meteen (geheel) terug in hun oude functie en hebben vaak een aangepaste werkplek nodig.  Opbouw van uren en taken dienen gestructureerd opgebouwd te worden. Dit doet een beroep op de andere  teamleden.  Goede afspraken over vervanging, verantwoordelijkheden en takenverdeling voorkomen dat andere teamleden door ziekteverzuim meer werkdruk ervaren en hierdoor overbelast raken.

Om langdurig verzuim van een werknemer te voorkomen na een levensbedreigende ziekte als kanker is een ondersteunende (werk)omgeving van belang. Verbinding met de werkvloer helpt mee aan het terugkeren in het eigen werk en het herstel van de kankerpatiënt. Weer aan de slag gaan geeft grip op het leven en werk, waarbij het belangrijk is dat dit onder deskundige begeleiding gebeurd. Door goede communicatie en helder verzuimbeleid weten de teamleden waar zij aan toe zijn. Hierdoor kunnen ook zij aangeven wat zij nodig hebben om de uitval van de zieke werknemer op te vangen en anticiperen op welke maatregelen genomen moeten worden om de zieke werknemer te vervangen of te ondersteunen tijdens re-integreren.

Goede samenwerking met werkgever/werknemer en de bedrijfsarts, bedrijfsmaatschappelijk werk en andere disciplines heeft als resultaat een betere begeleiding op de werkvloer. Wanneer de werkomgeving overzichtelijk en veilig genoeg is voor de werknemer zal dit bijdrage aan een sneller en beter herstel. ‘Werk is een link naar een niet medisch leven en werk zet iemand letterlijk weer in beweging.’

 Tips hoe deze kennis en samenwerking te verbeteren

  • Maak gebruik van de expertise binnen het team. Laat presentaties geven door een bedrijfsmaatschappelijk werker, teamlid of verzuimcoach over herstel en kanker tijdens een inhoudelijk overleg.
  • Verspreid folders en gegevens van websites voor meer informatie over kanker (soort) en werkhervatting.
  • Laat leidinggevenden een workshop volgen over het begeleiden van de werknemer op de werkvloer na of tijdens herstel van kanker.
  • Wijs een contactpersoon op de werkvloer aan die de communicatie tussen werk en werknemer onderhoudt. Ook al tijdens de behandelingen. Hierdoor blijft de werknemer betrokken bij het werk, mits het niet uit het perspectief is van controle. Dit is prettig voor collega’s die willen weten hoe het met de werknemer gaat en ook voor de werknemer zelf.
  • Houdt een contactpersoon aan; ook als de werknemer weer werkt. Niet iedereen wil op zijn werk over zijn ziekte praten en zo’n contactpersoon kan dan vragen van teamleden beantwoorden die willen weten hoe het gaat.
  • Regel een vangnet op het werk als het werk ineens niet meer lukt of stel een buddy aan tijdens werkhervatting; een collega waar de werknemer terecht kan om even uit te blazen
  • Schrijf een protocol voor werknemers met handvatten voor verzuim van werk door kanker. Beschrijf onderwerpen als: aanwijzen van een contactpersoon, vervanging, mogelijkheden tot werkaanpassingen, communicatieadviezen, buddysysteem, informatie over taken en verantwoordelijkheden van teamleden, verwijzing naar informatie over herstel na kanker, wie ondersteuning kan bieden enzovoort.
  • Maak gebruik van de expertise van bedrijfsmaatschappelijk werk. Een bedrijfsmaatschappelijk werker kan de coping strategieën, de balans tussen draagkracht en draaglast van de werknemer in kaart brengen. Hij heeft inzicht in risicofactoren die kunnen leiden tot verzuim. Hij kan de werknemer motiveren om initiatief te tonen richting het werk en ondersteunen bij problemen die hij ervaart op de werkvloer.
  • Maak gebruik van de expertise van bedrijfsmaatschappelijk werk binnen het zorgteam. Laat ze een samenwerking aangaan ter preventie van langdurig verzuim.
  • Zorg voor een intensievere samenwerking tussen verzuimcoach en bedrijfsmaatschappelijk werker bij de Gebruik hierbij het meetinstrument ‘de  lastmeter’. Dit is een korte vragenlijst waarop de werknemer kan aangeven welke klachten hij ervaart als gevolg van zijn ziekte.  Dit is een goed instrument om een beeld te krijgen welke zorg nodig is voor herstel.
  • Deel kennis en stimuleer samenwerking tussen verzuimcoach/arbeidsdeskundige, bedrijfsmaatschappelijk werker, zorgteam, leidinggevende en bedrijfsarts. Zorg dat je maatwerk kunt bieden.
  • Wees op de hoogte van verschillende mogelijkheden variërend van oncologische revalidatie tot eerstelijns fysiotherapie/ psychologie. Maak gebruik van hulp die vergoed wordt door de zorgverzekeraar om de kosten te drukken en verwerk die in het plan van aanpak.
  • Maak de werknemer bewust van de mogelijkheden van online hulpverlening, social media en apps (zoals bijvoorbeeld de activiteiten weger). Deze online hulpmethoden zijn vaak niet heel duur en omvatten zelfmanagement strategieën die werknemers ondersteunen bij herstel na kanker.
  • School teamleden in een goed communicatiemodel, zodat onderlinge communicatie verbeterd wordt. Door beter communicatie kunnen werknemers die herstellen van kanker ook beter worden ondersteunt. Vraag als leidinggevende door over wat iemand nodig heeft om het werk beter te kunnen doen of geef feedback als iemand over zijn grenzen dreigt te gaan.
  • Zorg dat de betrokkenen aantoonbare kennis hebben over herstel na kanker.

Meer weten, kijk op:

www.kanker.nl, www.iknl.nl, https://nfk.nl/kanker-en-werk, https://31032011.iknl.nl/cijfers/nieuws?page=2.

De stress ladder
Weet jij wanneer je in balans bent? Hoe voel jij je als je in het blauw groen bent?Hoe gedraag jij je dan? Ben je vrolijk, rustig, heb je geduld of zin om dingen te ondernemen? Waarschijnlijk kun je deze lijst met een heleboel dingen aanvullen. 😀 Maar wanneer dreig jij op deze stressladder omhoog te gaan? Hoe voel en gedraag jij je dan als je in geel en oranje komt? Word je meer prikkelbaar, vergeetachtig, minder geduld. Ga je meer koffie drinken, roken of alcohol nuttigen? Slaap je slechter, krijg je last van je rug, hoofdpijn of ben je moe?😑 Kortom jouw lichaam geeft op allerlei manieren signalen aan dat je het rustiger aan moet doen. Je kunt natuurlijk ook doorgaan. Je schouders eronder zetten en denken:”Niet zeuren en doorgaan.” Dan kun je het zeker een tijdje volhouden op wilskracht en doorzettings vermogen. Maar als je de fysiologie van jouw lichaam kent, weet je dat jouw lichaam eigenlijk rust nodig heeft om in balans te komen en te blijven. Zo kun je ook op langere termijn blijven pieken, want dat heb je nodig. Doe je dat niet dan ga je op langere termijn misschien wel naar ROOD.
Maar je wilt vast niet naar ROOD! Rood is te ver. Veel mensen in het rood komen bij mij op spreekuur. Ze voelen zich overspannen of hebben zelfs een burn out. Voorkom dit door jezelf serieus te nemen. Neem verantwoordelijkheid voor je eigen gezondheid. Gebruik deze ladder as reminder. Zit je in oranje maak ruimte voor ontspanning, bewegen, warmte en gezelligheid.
KRACHTIG DOOR door verantwoordelijkheid voor jezelf te nemen.